Kijk van Kruijt - Zilver, goud en kleren

Het is Advent, de tijd van verwachting. Winkelcentrums worden aangekleed voor de drukke decemberdagen. Overal lichtjes. Overal zilver, goud en kleren. 

Vragen van de rabbijn

Dit najaar ben ik begonnen in een klasje bij een rabbijn. Met elkaar door de Thora (eerste vijf boeken van de Bijbel) kruipen. Elk woord wordt gewogen, elke zin draagt een eindeloze geschiedenis van discussies en interpretaties. Heerlijk vind ik dat. Zo ook over de zin waarin staat dat de Israëlieten voorafgaand aan de uittocht uit slavernij aan de Egyptenaren hadden gevraagd om 'zilver, goud en kleren' (Exodus 12:35). De Egyptenaren gingen in op dit verzoek en gaven het, zo graag wilden ze dat de Israëlieten na al die plagen zouden vertrekken. In Israël werd dit opgevat als vergoeding voor hun slavenwerk. De discussie die avond ging over de volgorde van de woorden: 'zilver, goud en kleren'. Er lijkt een opgaande lijn ingezet te worden: eerst zilver, dan het meer waardevolle goud en dan…kleren? De vraag van de rabbijn was: waarom suggereert de tekst dat kleren waardevoller zijn dan zilver en goud? 

Een onverwacht antwoord

Ik dacht een slimme opmerking te maken door te zeggen dat van die kleding uiteindelijk de priesterkleding gemaakt moest worden. Dat het daarom belangrijker was dan zilver en goud. Maar dat bleek het niet te zijn. Jammer weer ;-)
De rabbijn gaf het antwoord: de kleding van de Egyptenaren stelden de Israëlieten in staat om hun slavenkleding af te leggen en de kleding van vrije mensen aan te doen. Zoals de overlevenden uit de concentratiekampenen na de bevrijding hun kampkleding konden uitdoen en burgerkleding aan konden doen. Kleding stelde in staat om de nieuwe vrijheid 'aan te doen'. Kleding draaide om identiteit. Daarom was kleding belangrijker dan zilver en goud. Daarom wordt kleding in dit rijtje als laatste genoemd. 

Werkelijke identiteit

Op de dag dat ik dit stukje tik is het 'Black Friday'. Weer zo'n belachelijk fenomeen wat vanuit Amerika is overgewaaid en hier kritiekloos voet aan de grond krijgt. Deze vrijdag na 'Thanksgiving' was het startpunt van het kerstinkoop seizoen. De dag waarop de 'rode cijfers' van de winkeliers weer 'zwart' werden. De dag waarop de wereld lijkt te draaien om 'goud, zilver en kleren'. Onze consumptiedrang is onze identiteit. Is onder onze huid gaan zitten: 'Ik koop, dus ik ben.’ 

De identiteit van de Israëlieten werd uiteindelijk niet bepaald door de kleding van de Egyptenaren, maar door het Verbond dat God met hen sloot aan de Sinaï. Een verbond waarin zij zich mochten leren verstaan als het volk van God en de verantwoordelijkheid moesten leren dragen die dat met zich meebracht. 

In de periode van Advent, waar alles lijkt te gaan over goud, zilver en kleren, mogen we opnieuw stilstaan bij datgene wat onze identiteit werkelijk bepaald. Namelijk bij de God die mens geworden is in Christus en ons geloof in Hem. Mogen we het kledingadvies van Paulus in acht nemen: "Omkleed u met de Heer Jezus Christus en laat u niet meeslepen door uw aardse natuur met haar begeerten." (Romeinen 13:14)

Peter Kruijt

>> Meer Kijk van Kruijt? Klik hier!